سوره فجر ( سپيده دم )
بِسْمِ به نام اللّهِ خدای
الرَّحْمنِ مهربان الرَّحيمِ مهربان
وَ سوگند به الْفَجْرِ
بامداد ، سپيده1
وَ و لَيالٍ شب های عَشْرٍ ده گانه 2
وَ و الشَّفْعِ
زوج وَ و الْوَتْرِ
فرد .3
وَ و اللَّيْلِ
شب إِذا هنگامی ، آن گاه يَسْرِکه در آيد ، برود .4
هَلْ آيا في در ذلِكَ آن قَسَمٌ سوگندی هست لِذي
برای دارنده حِجْرٍ
خرد ، خردمندان ؟5
أَ آيا لَمْ
تَرَ نيندِيشيده
ای ، ندانستی كَيْفَ که چسان ، چگونه فَعَلَ
رفتار کرد رَبُّكَ
پروردگارت بِعادٍ با قوم عاد ؟6
إِرَمَ باغِ ارمی ذاتِ
دارای الْعِمادِ
ستون ها ،کاخ های
رفيع 7
الَّتي که لَمْ
يُخْلَقْ آفريده
نشده مِثْلُها همانندش فِي
در الْبِلادِ
سرزمين ها ، کشور ها . 8
وَ و ثَمُودَ قوم ثمود الَّذينَ
که جابُوا می تراشيدند ،
می بريدند الصَّخْرَ سنگ ها ، صخره ها را بِالْوادِ
در آن وادی . 9
وَ و فِرْعَوْنَ فرعونيان ذِي
دارای اْلأَوْتادِ
ميخ ها 10
الَّذينَ که طَغَوْا طغيان ، سرکشی کردند
فِي در
الْبِلادِ آن
کشور ها .11
فَأَكْثَرُوا پس بسيار کردند ، زياد
کردند فيهَا در آن الْفَسادَ
تبه کاری .12
فَصَبَّ پس فرود آورد ، فرو ريخت عَلَيْهِمْ
بر آنان رَبُّكَ
پروردگارت سَوْطَ
تازيانه عَذابٍ
عذاب .13
إِنَّ همانا رَبَّكَ
پروردگارت لَبِالْمِرْصادِ
در کمين گاه است ، رصد
می کند .14
فَأَمَّا و ، پس امّا اْلإِنْسانُ
انسان ، آدمی إِذامَا
چون ، آن گاه که ابْتَلاهُ
بيازمايدش ، گرفتارش سازد رَبُّهُ
پروردگارش فَأَكْرَمَهُ
پس بزرگش بدارد ، اکرامش
کند وَ و
نَعَّمَهُ نعمتش
ارزانی بدارد ، بخشد فَيَقُولُ
گويد : رَبّي
پروردگارم أَكْرَمَنِ
مرا گرامی داشته است
.15
وَ و أَمّا امّا إِذامَا چون ، آن گاه که
ابْتَلاهُ
بيازمايدش ، گرفتارش سازد فَقَدَرَپس تنگ گيرد عَلَيْهِ
بر او رِزْقَهُ
روزيش را فَيَقُولُ
گويد : رَبّي پروردگارم
أَهانَنِ
مرا خوارداشته است .16
كَلاّ چنين نيست بَلْ
بلکه لا
تُكْرِمُونَ بزرگ
نمی داريد الْيَتيمَ يتيم را .17
وَ و لا
تَحَاضُّونَ وادار
نمی نماييد عَلى بر طَعامِ اطعام ، سيرکردن
الْمِسْكينِ بينوايان
. 18
وَ و تَأْكُلُونَ
می خوريد التُّراثَ
ميراث را ، ثروت بدونِ تلاش را أَكْلاً لَمًّا يک جا .19
وَ و
تُحِبُّونَ دوست
می داريد الْمالَ مال را حُبًّا
جَمًّا بسيار
، کاملًا .20
كَلاّ آری إِذا
چون دُكَّتِ
کوبيده شود اْلأَرْضُ
زمين دَكًّا
دَكًّا به
سختی .21
وَ و جاءَ بيايد رَبُّكَ
پروردگارِ تو وَ
و الْمَلَكُ
فرشتگان صَفًّا
صَفًّا صف
اندر صف .22
وَ و جيءَ آورده شود يَوْمَئِذٍ
در آن روز بِجَهَنَّمَ
دوزخ يَوْمَئِذٍ
آن روز يَتَذَكَّرُ
پند می گيرد اْلإِنْسانُ
انسان وَ و أَنّى کجاست لَهُ برای او الذِّكْرى پند پذيری .23
يَقُولُ می گويد : يا
ای لَيْتَني
کاش من قَدَّمْتُ
پيش می فرستادم لِحَياتي
برای اين زندگيم .24
فَيَوْمَئِذٍ پس در آن روز لا
يُعَذِّبُ عذاب
، شکنجه نکند عَذابَهُ چون عذاب و شکنجه او أَحَدٌ
کسی را . 25
وَ و لا
يُوثِقُ به
بند نکشد وَثاقَهُ چون به بند کشيدن او أَحَدٌ
کسی را . 26
يا ای أَيَّتُهَا
النَّفْسُ انسانِ
الْمُطْمَئِنَّةُ آرام ، با آرامش ! 27
ارْجِعي بازگرد إِلى
سوی رَبِّكِ
پروردگارت راضِيَةً
خشنود مَرْضِيَّةً
پسنديده . 28
فَادْخُلي پس در آی في
در ميانِ عِبادي
بندگانم .29
وَ و ادْخُلي در آی جَنَّتي
به بهشتِ من . 30
فارسی
به نام خدای مهربان مهربان
سوگند به سپيده دم 1
وشب های ده گانه ، 2
زوج و فرد 3
وشب ، آن گاه
که برود 4
آيا درآن ها برای
خردمندان سوگندی هست ؟ 5
آيا نيندِيشيده
ای ، که پروردگارت با قوم عاد چه کرد ؟
6
اِرمی ، دارای کاخ
های رفيع 7
که همانندش درهيچ جا بنا
نشده 8
وقوم ثمود که در آن
وادی صخره ها را می تراشيدند 9
وفرعونيان دارای ميخ ها 10
درآن سر زمين سرکشی
11
و تبه کاری بسيار کردند 12
پروردگارت بر آنان تازيانه
عذاب فرود آورد 13
که پروردگارت در کمين
است . 14
و امّا انسان،چون
پروردگارش گرفتارش سازد ، بزرگش بدارد و نعمتش ارزانی کندگويد : پروردگارم مرا
گرامی داشته است . 15
وامّا آن گاه که بيازمايدش پس بر
او روزيش را تنگ گيرد ، گويد :پروردگارم مرا خوارداشته است . 16
چنين نيست ! شما يتيم را
بزرگ نمی داريد . 17
و براطعام ، سيرکردن بينوايان وادار
نمی نماييد . 18
و ميراث را يک جا می
خوريد . 19
و مال را بسيار دوست
می داريد . 20
آری! چون زمين به
سختی کوبيده شود . 21
وپروردگارِ تو وفرشتگان صف اندر صف بيايد
. 22
و در آن روز دوزخ آورده
شود . آن روز انسان پند می گيرد ! و برای او پند پذيری کجاست .23
می گويد :
ای کاش من برای اين زندگيم
از پيش می فرستادم .24
در آن روز کسی را چون او شکنجه نکنند . 25
و چون او کسی را به بند نکشند .26
ای انسانِ آرام ! 27
به سوی پروردگارت بازگرد . خشنود ، پسنديده .28
در ميانِ بندگانم در
آی . 29
در آی به بهشتِ من
. 30
تجزيه و ترکيب
بِسْمِ قيد ( جار و مجرور )
اللّهِ مضاف اليه الرَّحْمنِ
صفت الرَّحيمِ صفت
وَ حرف جر( قسم
) الْفَجْرِ
مجرور1
وَ حرف عطف ، ربط
لَيالٍ معطوف
جمع ليله عَشْرٍ صفت 2
وَ حرف عطف ، ربط
الشَّفْعِ معطوف
وَ حرف عطف ، ربط
الْوَتْرِ
معطوف3
وَ حرف عطف ، ربط
اللَّيْلِ معطوف
إِذا مفعول
فيه ( ظرف ) يَسْرِ فعل مضارع فاعله هو
والجمله مضاف اليه . يسرِ يسری بوده
حذف ی برای تناسب فاصله آيات است . 4
هَلْ حرف استفهام في ذلِكَ حرف جر مجرور ، اسم اشاره ( خبر
مقدم ) قَسَمٌ مبتدای مؤخر لِذي حرف جر مجرور
حِجْرٍ
؟ مضاف اليه 5
أَ حرف استفهام لَمْ حرف جحد و انکار
تَرَ فعل
مضارع فاعله انتَ كَيْفَ حال فَعَلَ فعل ماضی
رَبُّكَ فاعل و مضاف اليه بِعادٍ جار و مجرور6
إِرَمَ بدل ذاتِ صفت الْعِمادِ
مضاف اليه7
الَّتي صفت ( موصول )
لَمْ حرف
جحد و انکار يُخْلَقْ فعل مضارع مجهول مِثْلُها نايب فاعل و
مضاف اليه ( والجمله صله )
فِي
حرف جر الْبِلادِ مجرور8
وَ حرف عطف ، ربط
ثَمُودَ
معطوف الَّذينَ صفت ( موصول )
جابُوا
فعل ماضی فاعله واو
الصَّخْرَ
مفعول به
( والجمله صله ) بِالْوادِ جار و مجرور9
وَ حرف عطف ، ربط
فِرْعَوْنَ
معطوف ذِي
صفت اْلأَوْتادِ مضاف اليه 10
الَّذينَ صفت ( موصول )
طَغَوْا فعل ماضی فاعله
واو ( والجمله صله )
فِي الْبِلادِ
جار و مجرور 11
فَأَكْثَرُوا ف ، حرف عطف ، ربط . فعل
ماضی فاعله واو فيهَا جار و مجرور
الْفَسادَ
مفعول به 12
فَصَبَّ ف ، حرف عطف ، ربط . فعل
ماضی عَلَيْهِمْ جار و مجرور
رَبُّكَ فاعل
و مضاف
اليه سَوْطَ
مفعول به
عَذابٍ
مضاف اليه13
إِنَّ حرف مشبه بالفعل رَبَّكَ
اسم انّ و مضاف اليه لَبِالْمِرْصادِ جار و مجرور
( خبر )14
فَأَمَّا ف ، حرف استيناف . امّا ،
حرف شرط و تفصيل اْلإِنْسانُ مبتدا إِذامَا
مفعول فيه ( ظرف ) ما زايد
است ابْتَلاهُ فعل ماضی
و ضميرِ ه مفعول به رَبُّهُ فاعل و مضاف اليه
فَأَكْرَمَهُ ف
، حرف عطف ، ربط . فعل ماضی و ضميرِ ه مفعول به و
فاعله هو
المستتر وَ
حرف عطف ، ربط نَعَّمَهُ فعل ماضی
و ضميرِ ه مفعول به و
فاعله هو
المستتر ( معطوف ) فَيَقُولُ ف ، حرف عطف ، ربط . فعل
مضارع و فاعله هو المستتر رَبّي مبتدا و مضاف اليه
أَكْرَمَنِِ
فعل ماضی و ضميرِ ( ی ) محذوف
( اکرمنی ) مفعول به و فاعله هو المستتر و الجمله خبر
و الجمله ( اکرمنِ )مفعول به يقول 15
وَ حرف عطف ، ربط
أَمّا
امّا ، حرف شرط و تفصيل إِذامَا مفعول فيه ( ظرف ) ما
زايد است ابْتَلاهُ فعل ماضی
و ضميرِ ه مفعول به و فاعله
هو المستتر فَقَدَرَ حرف عطف ، ربط . فعل
ماضی و فاعله هو المستتر
عَلَيْهِ جار
و مجرور رِزْقَهُ مفعول به و مضاف اليه فَيَقُولُ
ف ، حرف عطف ، ربط . فعل
مضارع و فاعله هو المستتر رَبّي مبتدا و مضاف اليه أَهانَنِ فعل ماضی
و ضميرِ ( ی ) محذوف
( اهاننی ) مفعول به و فاعله هو المستتر و الجمله خبر و
الجمله ( اهانن ) مفعول به يقول16
كَلاّ حرف رَدع ، زجر و انکار:
نه ، نه چنين است يا به معنای حقًا : به راستی ، ألای استفتاحيه
: هان و حرف جوابِ نعم : آری ( المنجد
و القاموس بَلْ حرف اضراب : گذر و عدول از حکمی به حکم ديگر ،
از نفی به اثبات لا حرف نفی تُكْرِمُونَ فعل مضارع و فاعله
واوالْيَتيمَ مفعول به17
وَ حرف عطف ، ربط
لا حرف نفی تَحَاضُّونَ فعل مضارع و فاعله
عَلى حرف
جر طَعامِ مجرور
الْمِسْكينِ
مضاف اليه18
وَ حرف عطف ، ربط
تَأْكُلُونَ
فعل مضارع و فاعله التُّراثَ مفعول به أَكْلاً
مفعول مطلق
لَمًّا
صفت . 19
وَ حرف عطف ، ربط
تُحِبُّونَ
فعل مضارع و فاعله الْمالَ مفعول به
حُبًّا مفعول
مطلق جَمًّا
صفت .20
كَلاّ حرف رَدع و زجر: نه ، نه
چنين است يا به معنای حقًا : به راستی ، ألای استفتاحيه :
هان و حرف جوابِ نعم : آری ( المنجد
و إِذا
مفعول فيه ( ظرف ) دُكَّتِ فعل ماضی
اْلأَرْضُ فاعل
. و الجمله مضاف اليه
دَكًّا مفعول
مطلق دَكًّا تاکيد21
وَ حرف عطف ، ربط
جاءَ
فعل ماضی رَبُّكَ فاعل و مضاف اليه
وَ حرف عطف ، ربط
الْمَلَكُ معطوف
صَفًّا
مفعول مطلق صَفًّا تاکيد .22
وَ حرف عطف ، ربط
جيءَ
فعل ماضی مجهول
يَوْمَئِذٍ
مفعول فيه ( ظرف ) و مضاف اليه بِجَهَنَّمَ جار و مجرور
. جهنم نايب فاعل
يَوْمَئِذٍ
مفعول فيه ( ظرف ) و مضاف اليه يَتَذَكَّرُ فعل مضارع و فاعله
اْلإِنْسانُ
فاعل وَ حاليه
أَنّى
مفعول فيه ( ظرف ) ، اسم استفهام لَهُ جار و مجرور
( خبر مقدم )
الذِّكْرى
مبتدای مؤخر 23
يَقُولُ فعل مضارع و فاعله
هو المستتر يا
حرف تنبيه لَيْتَني
حرف مشبه بالفعل و ( ن
) حرف وقايه و ( ی )
اسم ليت
قَدَّمْتُ فعل ماضی
و فاعله تُ
لِحَياتي
جار و مجرور و ( ی ) مضاف اليه )24(
فَيَوْمَئِذٍ ف ، حرف استيناف . مفعول
فيه ( ظرف ) و مضاف اليه لا حرف نفی يُعَذِّبُ فعل مضارع و فاعله
عَذابَهُ
مفعول به أَحَدٌ فاعل 25
وَ حرف عطف ، ربط
لا حرف نفی
يُوثِقُ
فعل مضارع وَثاقَهُ مفعول به
أَحَدٌ
فاعل 26
يا حرف ندا أَيَّتُهَا منادا و ( ها ) حرف تنبيه
: آگاهی دادن النَّفْسُ صفت ، بدل الْمُطْمَئِنَّةُ صفت 27
ارْجِعي فعل امر و فاعله ( ی
) إِلى
جار رَبِّكِ
مجرور و مضاف اليه
راضِيَةً حال
مَرْضِيَّةً حال 28
فَادْخُلي ف ، حرف عطف ، ربط . فعل
امر و فاعله ( ی ) في جارعِبادي مجرور و مضاف اليه 29
وَ حرف عطف ، ربط
ادْخُلي
فعل امر و فاعله ( ی ) جَنَّتي مفعول فيه و
مضاف اليه 30
پايان